استخدام یا په کارګمارنی په هکله لنډ معلومات

 

تعریف:

استخدام یو عامه اصطلاح ده چی د مختلفو منابعو د پکار اچولو او په کار ګمارلومعنی لری. لکه چی پوهیږی په یوه اداره کی لیږ تر لیږه څلور ډوله منابع کارول کیږی( فزیکی منابع، مالی منابع، انسانی منابع او نامحسوسی یا معنوی منابع) چی د یادو هری ډلی په کار اچولو ته استخدام وایی، خو دلته زمونږ موخه د انسانی منابعو په استخدام بحث کول دی، نو په دی اساس نوری منابع په نظر کی نه نیسو

استخدام د پلا ن له ډیرو مهمو برخو څخه ده ، چی په حقیقت کی یوه پروسه ده چی هڅه کیږی تر څو هغه کاندیدان یا کسان جذب کړی چی په یوه اداره کی د خا لی بست (تشی وظیفی ) د پرمخ بیولو وړتیا ولری، په دی پروسه کی علمی سوی، کاری تجربی او له نورو سره 

سلوک( رویی ) او اخلاقوته اهمیت ورکول کیږی.

استخدام ته اړتیا (ولی استخدام؟):

 لکه چی په تعریف کی ورته اشاره وشوه، چی په یو اداره کی د تشی وظیفی ډکولو ته استخدام وایی، په حقیقت کی د همدی پوښتنی ځواب هم داده، کله چی په یوه اداره کی تشی وظیفی یعنی بستونه رامینځ ته شی، د کارونو په سمه توګه او په وخت سرد ترسره کولو لپاره اداره اړ ده چی تشو وظیفو ته کارکونکی وګماری، دا چی ولی په یوه اداره کی نوی تشی وظیفی رامینځ ته کیږی، ممکن ډیر عوامل ولری چی دلته یی له ځینو مهمو عواملو څخه یادونه کوو:  یو ه اداره چی کله خپل کاروبار ته پراختیا ورکوی یا کاری ظرفیت ته توسعه ورکوی یا هم یوه نوی پروژه پیلوی نو په داسی حالاتو کی د دی لوړ احتمال موجود دی چی تشی وظیفی دی رامینځ ته شی. چی د دا ډول وظیفو ډکولو او د کسانو په کارګمارلو ته اړتیا لیدل کیږی چی همدی پروسی ته استخام وایی.

داستخدام مهمی مرحلی:

په یو ه اداره کی چی کله استخدام ترسره کیږی لاندی مهمی مرحلی په نظر کی نیول کیږی:

ü     استخدام ته د اړتیا تثبیتول: په دی منعی چی تر هرڅه له مخی یوه اداره پوه شی چی استخدام ته اړتیا لری او په کومه برخه کی باید استخدام ترسره شی، لنډه دا چی لومړی تشه وظیفه تثبتوی.

ü     کله چی تشه وظیفه تثبیته شوه ، د هغی لپاره لایحه د وظایفو ترتیبوی ، یعنی که په دی برخه کی کارکونکی استخدام کیږی هغه باید کوم کارونه ترسره کړی او صلاحیتونه یی کوم دی.

ü     کله چی استخدام ته اړتیا ثابیته شوه او لایحه د وظایفو ورته تعین شوه،  نو په دریم قدم کی باید په بودیجه کی د همدی پوست لپاره مالی امکانات ځانګړی شی( معاش او نور مصارف).

ü     طبعی خبره ده چی پورته ټوله کارونه به د اداری د مشرانو له لوری ترسره شوی وی او یا به تایید شوی وی، مطلب دا چی طی مراحل به په سم شکل مرعات شوی وی. ورسته  له دی ، بست ته باید د وړ کاندید د پیدا کولو په موخه اعلان وشی، چی اعلان یی کیدی شی چاپی او یا هم الیکترونی رسنیو په وسیله ترسره شی. اعلان باید لیږ تر لیږه دوه هفتی وخت ولری.

ü     کله چی کاندیدانو خپل غوښتن لیکونه یا سی وی ګانی راولیږلی، د ټاکل شو  نیټی ورسته د نورو کسانو سوی او غوښتن لیک نه منل کیږی او په ترلاسه شوی سی وی ګانو غور کیږی چی کوم ځنی یی شرایط پوره کوی، دوه یا څو کسان د سیالی په موخه [شارټ لیست ] کوی او  انټروی یا هم امتحان ته را بلل کیږی.

ü     کیدی شی له را بلل شوو کسانو لومړی امتحال واخستل شی چی  د دوی مسلکی سویه تعین کړی،

ü     کوم کسان چی په امتحان کی شی پایلی لری انتروی ته رابلل کیږی ، اوپه انټروی کی معمولا د معرفی څخه پیل ، تجربه او په مسلکی او عمومی پوښتنو چی دانټروی کونکی سلوک هم تری معلوم کړای شی پای ته رسیږی، د یادولو ده چی د انټروی په مهال د کاندید د معاش دتقاضاپه هکله هم معلوما ت ترلاسه کیږی.

ü     کوم کس چی په امتحان او انتروی کی لوړی نمری وړی ، داداری شرایط منی ، کامباب اعلانیږی. ا و د قرارداد لپاره راغوښتل کیږی.

مخکی له قرار داد څخه دبشری منابع مدیر له کامیاب شوی کس څخه لاندی اسنادو غوښتنه کوی چی په انګلسی کی ورته HR Check list وایی:

1. سی وی یا خلص د سوانح
2. تحصلی اسناد
3. یو یا دوه قطعه عکسونه
4. د تذکری کاپی
5. ممکن صحی معانات
6. ضمانت لیک

د پورته اسنادو په پوره کولو سره قرارداد لاسلیک کیږی ،او د ګمارل شوی کس لپاره دوسیه پرانستل کیږی چی د قرارداد په ګډون پورته ټول اسناد پکی ځای په ځای کیږی. او د کار په اوږدو کی وخت ناوخته تازه کیږی.

په درنښت

ش-شمس

استخدام یا په کارګمارنی په هکله لنډ معلومات

 

تعریف: استخدام یو عامه اصطلاح ده چی د مختلفو منابعو د پکار اچولو او په کار ګمارلومعنی لری. لکه چی پوهیږی په یوه اداره کی لیږ تر لیږه څلور ډوله منابع کارول کیږی( فزیکی منابع، مالی منابع، انسانی منابع او نامحسوسی یا معنوی منابع) چی د یادو هری ډلی په کار اچولو ته استخدام وایی، خو دلته زمونږ موخه د انسانی منابعو په استخدام بحث کول دی، نو په دی اساس نوری منابع په نظر کی نه نیسو

استخدام د پلا ن له ډیرو مهمو برخو څخه ده ، چی په حقیقت کی یوه پروسه ده چی هڅه کیږی تر څو هغه کاندیدان یا کسان جذب کړی چی په یوه اداره کی د خا لی بست (تشی وظیفی ) د پرمخ بیولو وړتیا ولری، په دی پروسه کی علمی سوی، کاری تجربی او له نورو سره سلوک( رویی ) او اخلاقوته اهمیت ورکول کیږی.

استخدام ته اړتیا (ولی استخدام؟): لکه چی په تعریف کی ورته اشاره وشوه، چی په یو اداره کی د تشی وظیفی ډکولو ته استخدام وایی، په حقیقت کی د همدی پوښتنی ځواب هم داده، کله چی په یوه اداره کی تشی وظیفی یعنی بستونه رامینځ ته شی، د کارونو په سمه توګه او په وخت سرد ترسره کولو لپاره اداره اړ ده چی تشو وظیفو ته کارکونکی وګماری، دا چی ولی په یوه اداره کی نوی تشی وظیفی رامینځ ته کیږی، ممکن ډیر عوامل ولری چی دلته یی له ځینو مهمو عواملو څخه یادونه کوو:  یو ه اداره چی کله خپل کاروبار ته پراختیا ورکوی یا کاری ظرفیت ته توسعه ورکوی یا هم یوه نوی پروژه پیلوی نو په داسی حالاتو کی د دی لوړ احتمال موجود دی چی تشی وظیفی دی رامینځ ته شی. چی د دا ډول وظیفو ډکولو او د کسانو په کارګمارلو ته اړتیا لیدل کیږی چی همدی پروسی ته استخام وایی.

داستخدام مهمی مرحلی: په یو ه اداره کی چی کله استخدام ترسره کیږی لاندی مهمی مرحلی په نظر کی نیول کیږی:

ü      استخدام ته د اړتیا تثبیتول: په دی منعی چی تر هرڅه له مخی یوه اداره پوه شی چی استخدام ته اړتیا لری او په کومه برخه کی باید استخدام ترسره شی، لنډه دا چی لومړی تشه وظیفه تثبتوی.

ü      کله چی تشه وظیفه تثبیته شوه ، د هغی لپاره لایحه د وظایفو ترتیبوی ، یعنی که په دی برخه کی کارکونکی استخدام کیږی هغه باید کوم کارونه ترسره کړی او صلاحیتونه یی کوم دی.

ü      کله چی استخدام ته اړتیا ثابیته شوه او لایحه د وظایفو ورته تعین شوه،  نو په دریم قدم کی باید په بودیجه کی د همدی پوست لپاره مالی امکانات ځانګړی شی( معاش او نور مصارف).

ü      طبعی خبره ده چی پورته ټوله کارونه به د اداری د مشرانو له لوری ترسره شوی وی او یا به تایید شوی وی، مطلب دا چی طی مراحل به په سم شکل مرعات شوی وی. ورسته  له دی ، بست ته باید د وړ کاندید د پیدا کولو په موخه اعلان وشی، چی اعلان یی کیدی شی چاپی او یا هم الیکترونی رسنیو په وسیله ترسره شی. اعلان باید لیږ تر لیږه دوه هفتی وخت ولری.

ü      کله چی کاندیدانو خپل غوښتن لیکونه یا سی وی ګانی راولیږلی، د ټاکل شو  نیټی ورسته د نورو کسانو سوی او غوښتن لیک نه منل کیږی او په ترلاسه شوی سی وی ګانو غور کیږی چی کوم ځنی یی شرایط پوره کوی، دوه یا څو کسان د سیالی په موخه [شارټ لیست ] کوی او  انټروی یا هم امتحان ته را بلل کیږی.

ü      کیدی شی له را بلل شوو کسانو لومړی امتحال واخستل شی چی  د دوی مسلکی سویه تعین کړی،

ü      کوم کسان چی په امتحان کی شی پایلی لری انتروی ته رابلل کیږی ، اوپه انټروی کی معمولا د معرفی څخه پیل ، تجربه او په مسلکی او عمومی پوښتنو چی دانټروی کونکی سلوک هم تری معلوم کړای شی پای ته رسیږی، د یادولو ده چی د انټروی په مهال د کاندید د معاش دتقاضاپه هکله هم معلوما ت ترلاسه کیږی.

ü      کوم کس چی په امتحان او انتروی کی لوړی نمری وړی ، داداری شرایط منی ، کامباب اعلانیږی. ا و د قرارداد لپاره راغوښتل کیږی.

مخکی له قرار داد څخه دبشری منابع مدیر له کامیاب شوی کس څخه لاندی اسنادو غوښتنه کوی چی په انګلسی کی ورته HR Check list وایی:

۱--سی وی یا خلص د سوانح

۲-تحصلی اسناد

۳-یو یا دوه قطعه عکسونه

۴-د تذکری کاپی

۵-ممکن صحی معانات

۶-ضمانت لیک

د پورته اسنادو په پوره کولو سره قرارداد لاسلیک کیږی ،او د ګمارل شوی کس لپاره دوسیه پرانستل کیږی چی د قرارداد په ګډون پورته ټول اسناد پکی ځای په ځای کیږی. او د کار په اوږدو کی وخت ناوخته تازه کیږی.

په درنښت

ش-شمس

(Globalization of Economic)د اقتصاد نړیوال کیدل یا

نړیوال کیدل یعنی څه ؟

په دا ورستیو څو لسیزو کښی د نړی په رسنیو کښی له نړیوال کیدو څخه خبری کیږی او هر ورځ په همدی مسله باندی تاوده بحثونه کیږی خو اوس هم ډیر خلک د نړیوال کیدو په مفهوم صحح نه پوهیږی

نړیوال کید ل هم د بلی هری ټولنیزی(اجتماعی)موضوع په شان د پوهانو د اختلاف وړ مو ضوع ده، او هر پوه یی دخپل لید لوری په اساس تعبیروی د همدی اختلاف له امله نړیوال کیدو ته مختلف تعریفونه ور کړل شوی چه یویی هم په تنهایی سره نه شی کولای د نړیوالکیدو مفهوم  په بشپړ ډول بیان کړی

د نړیوال کیدلو په هکله پوهانو مختلف نظریات ورکړی دی چه دڅو مهیمو څخه یی په لاندی ډول یادونه     کوم.

یو شمیر پوهان په دی اند دې چه نړیوال کیدل د لاتنی ژبی دglobe))څخه اخستل شوی دی چه د کره  معنی ورکوی، نو که نړیوال کیدل د Globe))څخه اخستل  شوی وی په پښتو او دری کښی ورته نړیوال کیدل یا جهانی شدن کارول په صحح ډول سره مطلب نشی بیا نولی. خو زیات شمیر پوهان په دی باوردی  چه نړیوال کیدل دGlobal))څخه اخستل شوی  چه د نړی په معنی ده(د محلی چاروبدلون په  نړی والوکچه یا د هیوادونو مسا یلوته نړیواله بڼه ورکول دی).

نړیوال کیدل ځینو پوهانو په لاندی ډول تعریف کړی دی.

مالکوم واټیزMalkom watez)):-

ښا غلې واټیز له نظره نړیوال کیدل هغه ټولنیزه پروسه ده چه دهغه په واسطه هغه محدودیتونه چه دجغرافیایی مرزونو په اساس په کلتوری روابطو باندی واکمن دی له منځه وړی.

مارټین اَلبروMartian albro)):-

نړیوال کیدل یو ټولنیزه پروسه ده چه د هغه په وسله دنړی ټول خلک په یوه واحده ټولنه کښی سره یو ځای کیږی.

مانویل کاستل(  Manovil castal):-

نړیوال کیدل د شبکه ډوله ټولنه څرګندیدل بولی چه ده هغه سره یو ځای ده پانګوال (سرمایداری) اقتصاد ی او کلتوری حرکات لیدل کیږی

پا ل کوک(Pal kock )

پال کوک بیا نړیوال کیدل دمختلفو هیوادونه  او ټولنو تر مینځ د اړیکو زیا تیدل بولی چه د  هغه په پا یله کښی په نړی کښی نوی نظام رامینځ ته کیږی چه په دی نوی نظام کښی د نړی ده یوی سمې د وګړو هوډونه (تصا مم) ،او کړنی (فعالیتونه ) د نړی پر نورو  لرو پرتو سیمو د وګړو په کړنو او فعا لیتونو باندی اغیز پر یبا سی.ډیوډ هیلر: نوموړی وایی چه  د خلکو نړیوال شموله واکمنی چه په هغه کښی کلتوری او اقتصادی مسا یل ډیر ا همیت ولری د نړیوال کیدو په نا مه یادیږی.  اولین ټافلر: ښا غلې ټا فلر ننی نړیوالو نسبتاَ پراخو اړیکوته د نړیوال کلی نوم ورکوی او زیاتوی چه که دنړی په یو ګوټ کښی کومه پیښه وشی نو په هغه بل ګوټ د نړی کښی خلک پر ته له کومه ځنډه خبریږی .ډاکټر محمد عابدالجا بری:  د نوموړی په نظر نړیوال کیدل د فرانسوی ژبی دمونوډلیزیشن د کلمی ژباړه ده چه د  یو شی په نړیواله کچه ګرځولو معنی لری، په دی معنی چه یو شی د پولو له محدودی څخه را بهرکول  او ده لا محدودیت اړخ ته یی بوتلل دی چه هیڅ ډول څارنه او مراقب ورباندی نه وی ټاکل شوی.که څه هم په پورتنیو تعریفونو کښی توپیرونه لیدل کیږی او حقیقت ته ورنږدی تعریف په کښی پیدا کول ستونزمن کار ده خوبیا هم هغه څه چی په څرګند ډول لیدل کیږی ، هغه دا دی چه په ټولو تعریفونو کښی جغرافیایی مرزونواو حدودو ته اشاره شوی چه باید کم شی او یا له منځه یوړل شی.او بله دا چه نړیوال کیدل نه یواځی اقتصادی اړخ لری بلکه کلتوری،سیاسی او ټولنیز اړ خونه یی هم مهیم دی په هر حال نړیوال کیدل ده پورتنیو تعریفونو په رڼا کښی په دی ډول تعریفوؤ، چه نړیوالکیدل هغه پروسه د چه ده هغه په  بنسټ د هیوادونو او ملتونو د اقتصادی،سیاسی،کلتوری او ټولنیزو اړیکو په وړاندی شته موانع او محددیتونه له منځه وړل کیږی چه په نتجه کښی نړی د یو کلی بڼه غوره کوی.  

لیکنه :  ش-شــــــمـــس                         

---

بسم الله الرحمن الرحیم

درنوکتونکو مننه کوم چی زما ویب بلا ګوری ،انشاالله ډیر ژر به ستاسو لپاره تازه ،ګټور او په زړه پوری معلومات تیار او نشر کړم 

په درنښت

شمس